Ekopolitik

Ülkeleri Fethetmenin Yeni Yöntemi: Sessiz Devrimler

2011 yılı başında Tunus’ta protesto gösterileriyle başlayan Ortadoğu’daki devrim hareketleri kısa sürede Mısır, Libya, Suriye ve birçok Arap ülkesine sıçradı. Önceleri basit protesto gösterileri olarak başlayan olaylar sonrasında mevcut rejimlere karşı büyük kitle hareketlerine dönüştü. Bütün dünya tarafından şaşkınlık ve ilgiyle izlenen gösteriler önce Tunus Devlet başkanı Zeynel Abidin Bin Ali’yi iktidarından etti. Sonrasında ise protesto gösterilerinin sıçradı Mısır’da Hüsnü Mübarek’in 30 yıllık iktidarını devirdi. Şimdilerde ise Libya’da Muammer Kaddafi, Suriye’de ise Beşir Esad iktidarlarını korumak için büyük bir çaba içindeler. Olayların ne boyutlara geleceği ve kaç sivil insanın öleceği belirsiz. Peki bunca yıldır mevcut diktatörlere karşı hiçbir protesto gösterisinin olmadığı ya da olsa bile hiçbir zaman kitleselleşmediği bu Ortadoğu/Arap ülkelerinde ne oldu da birden bu denli bir protesto dalgası yayıldı.

2011 yılı başında Tunus’ta protesto gösterileriyle başlayan Ortadoğu’daki devrim hareketleri kısa sürede Mısır, Libya, Suriye ve birçok Arap ülkesine sıçradı. Önceleri basit protesto gösterileri olarak başlayan olaylar sonrasında mevcut rejimlere karşı büyük kitle hareketlerine dönüştü. Bütün dünya tarafından şaşkınlık ve ilgiyle izlenen gösteriler önce Tunus Devlet başkanı Zeynel Abidin Bin Ali’yi iktidarından etti. Sonrasında ise protesto gösterilerinin sıçradı Mısır’da Hüsnü Mübarek’in 30 yıllık iktidarını devirdi. Şimdilerde ise Libya’da Muammer Kaddafi, Suriye’de ise Beşir Esad iktidarlarını korumak için büyük bir çaba içindeler. Olayların ne boyutlara geleceği ve kaç sivil insanın öleceği belirsiz. Peki bunca yıldır mevcut diktatörlere karşı hiçbir protesto gösterisinin olmadığı ya da olsa bile hiçbir zaman kitleselleşmediği bu Ortadoğu/Arap ülkelerinde ne oldu da birden bu denli bir protesto dalgası yayıldı.

Biraz araştırınca eylemlerin arkasındaki beyin Albert Enstien Vakfı kurucusu Gene Sharp isimli Amerikalı bir profesör çıkıyor. Sivil İtaatsizlik ve şiddet içermeyen eylemlerin nasıl örgütleneceği üzerine pek çok teori, kitap ve makalesi bulunan Gene Sharp bu çalışmaları yeni değil. Albert Enstien Vakfı 1983 yılında Gene Sharp tarafından bütün dünyada stratejik şiddet içermeyen hareketleri yaymak için kurulmuş ve bütün Amerikan orijinli vakıflar gibi temel hedefinin bütün dünyada demokrasi ve özgürlükleri yaymak olarak belirtiyor. Kurulduğundan beri diktatörlerin meşruiyetlerinin temellerinin nasıl ortadan kaldırılacağı ve demokratik olmayan ülkelerde şiddet içermeyen eylemlerin nasıl organize edileceği konusunda pek çok çalışma yapmış. Aslında Gene Sharp ilk defa Ortadoğu’da başlayan devrim dalgasıyla birlikte ortaya çıkmadı. Doğu Avrupa’daki devrimlerin ve Ukrayna’daki turuncu devrimin geri planında da Gene Sharp’ın ortaya koyduğu ilkelerin izleri görülebilir. O zamanlar bu sivil itaatsizlik ve şiddet içermeyen eylem yöntemleri pek dikkat çekmemişti ama Arap ülkelerinde son devrim hareketlerinde Gene Sharp’ın teknikleri açık şekilde göstericiler tarafında kullanıldı. Tahrir meydanında gösterileri organize edenlerin ellerinde Gene Sharp’ın yıllardır üzerinde çalıştığı 198 şiddet içermeyen eylem yöntemi vardı. Bu 198 şiddet içermeyen eylem yöntemi ilk olarak Gene Sharp’ın  1973 yılında  yayımlanan The Politics of Nonviolent Aciton ( Şiddet İçermeyen Eylem Politikası) adlı kitabında yer aldı. 198 yöntemin arasında şiddet içermeyen eylemlerle ikna yolları, mevcut sosyal, politik ve ekonomik yapıya karşı direniş yöntemleri, devletin işleyişini tıkama yolları ve paralel bir hükümet yapısı oluşturmak bile var. Tahrir Meydanı’ndaki pek çok insan Gene Sharp’ı tanımasalarda onun bu eylem yöntemlerini kullandılar. Gene Sharp’ın istediği tamda buydu zaten çünkü mevcut rejimi devirmek için insanların yaptıkları eylemi benimsemeleri gerekir yoksa nasıl olurda ölümü bile göze alarak o meydanları doldururlar. Dikkat ederseniz Libya’da ve Suriye’deki rejimlerin isyancılara büyük şiddet uygulamalarına rağmen eylemler olanca hızıyla devam ediyor.  Peki, Gene Sharp insanların ölümü bile göze alarak organize ettikleri bu eylemleri nasıl eylemlerin yapılacağı ülke insanına benimsetiyor. Yöntemleri yine çok masumane. Kitaplar, makaleler ve seminerler yoluyla insanlar bir eylem anında nasıl organize olunacağını ve ne tür yöntemler kullanacaklarını öğreniyorlar. Sosyal medya ise en büyük yardımcıları çünkü facebook, twitter ve cep mesajları yoluyla binlerce insanı aynı anda harekete geçirebiliyorlar. On binlerce insanın katıldığı bu eylemler karşısında polis ve askerlerde çaresiz durumda kalıyor. Her ne kadar Gene Sharp kendi yöntemleri şiddet içermeyen eylemler olarak tanımasalarda şimdiye kadarki olaylarda yüzlerce insan öldürüldü ve yaralandı. Bu nedenle Ortadoğu’da yayılan isyan dalgasından en büyük zararı yine masum insanlar görmüş durumda.

 

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu