Ekopolitik

Amerikan Askerinin Ahlak Sorunu

Pentagon tarafından dün yayınlanan rapordaki araştırmaya göre, Irak’taki Amerikan askerlerinin üçte biri isyancılardan önemli bilgiler almaya hizmet etmesi halinde işkence yöntemlerinin kullanılabileceğine inanıyor. 10 askerden 4’ü ise bir asker arkadaşının hayatını kurtaracaksa illegal bir fiile onay veriyor.

Bunun yanı sıra Deniz Kuvvetleri’nde görevli askerlerin yaklaşık üçte ikisi ile kara ordusunun yarısı bir sivile kötü davranma ya da sivil mülkiyete gereksiz yere zarar vermesi halinde asker arkadaşını rapor etmeyeceğini söyledi. Pentagon raporunda, “Askerlerin yarısından daha azı sivil halka saygılı davranılması gerektiğini savunuyor” denildi.

Irak’ta geçtiğimiz güz aylarında 1767 askeri birlikte yapılan resmi araştırmada askerlerin %10’unun sivillere darp ya da sivil mülkiyete zarar vermek gibi yanlış davranışlar içinde bulunulduğuna inandığı belirtildi.

Sağlık İşlerinden Sorumlu Savunma Bakan Yardımcısı S. Ward Casscells araştırmacıların her taşın altına baktığını ve yaptıkları işin kolay olmadığını söyledi. Ayrıca rapor, askerilerin ordu tarafından yayınlanan ve düşman tutuklularına işkence yapmayı yasaklayan, sivillere insanca davranılması gerektiğini vurgulayan “askeri kurallar”a yabancı olduğunu kaydetti.

ABD Ordusu’nda Sağlık İşlerinden Sorumlu Tümgeneral olan Gale S. Pollock raporun pozitif yönlerinin altını çizdi: “Araştırmada verilen cevaplar aslında askeri liderlere bir mesaj niteliğinde; çünkü bu düşüncelerle hareket etmiyorlar, insanlara işkence yapmıyorlar.”

Fakat insan hakları savunucuları yayınlanan raporun Pentagon’un Ebu Gureyb ve diğer birkaç hapishanede yaşanan kötü örneklerin geneli yansıtmadığı fikrini desteklediğini söylüyor. Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği Ulusal Başkanı Steven R. Shapiro, “Bunlar üzücü sonuçlar” diye konuştu. “Bu sonuçlar askerlerimizi yetiştirmede ve denetlemede ne kadar başarısız olduğumuzu gösteriyor.”

Çalışma askerin çoğunluğunun konuşlandırılmış durumda bulunduğunu ve askerlik müddetlerinin evlerinde geçirdikleri vakitten daha fazla olduğunu da ortaya koyuyor. Bu durum savaş travması, huzursuzluk, depresyon gibi akli sorunlara yol açabiliyor. Buna rağmen bir askeri Irak’a birden fazla, defaatle gönderen Pentagon binlerce askeri ilgilendiren Irak’ta kalma süresini geçtiğimiz günlerde 12 aydan 15 aya çıkardı.

Pollock, “Ordu çok cılız bir dağılım sergiliyor, görev sayısı bakımından daha büyük bir güce ihtiyacımız var” dedi.

Ordu raporunu kaleme alanlar Irak’ta bazen 2. Dünya Savaşı’ndan daha şiddetli gerginlikler yaşandığını belirtti. Her ikisi de psikolog olan Yüzbaşı Carl Castro ve Binbaşı Dennis McGurk raporda, “Askerlerin önemli bir bölümü haftanın her günü operasyona katılıyor. Aylar boyu süren operasyonlarda haftanın her günü günde 10-12 saat görev alıyor” yazdı ve şöyle devam etti: “Ordu tarihimizde hiçbir zaman askerler 6-7 aylık bir periyot boyunca savaşta tutulmamıştı.”

Irak’taki Amerikan kayıplarının Vietnam’ın çok gerisinde olmasına rağmen Irak’ın Vietnam’dan farklı olarak tehlikeli bir özelliği var. Askeri uzmanlara göre Irak çok daha stresli bir çevreye sahip. Vietnam’da güvenli sayılabilecek tampon bölgeler vardı ancak Irak’ta büyük üsler hariç gerçek anlamda bir güvenlikten söz etmek mümkün değil.

Raporda, araştırma dahilindeki kara kuvvetleri askerlerinin %20’sinin, deniz kuvvetleri askerlerinin ise %15’inin depresyon, huzursuzluk ve stresten muzdarip olduğu belirtildi. Bulgular askerlerin %40’ının birliklerinde moralsiz olduğunu ortaya koyan önceki araştırmalarla da örtüşüyor.

Asker ailelerinde yaşanan olumsuzluklar da tırmanıyor. Bir önceki araştırmada boşanmayı planlayan asker oranı %15’ken yapılan son araştırmada bu oranın %20’ye yükseldiği görüldü. Evlilikle ilgili sorunların askerlerin evlerinden uzak kaldığı süreyle doğru orantılı olarak arttığı da araştırmanın ortaya koyduğu gerçeklerden bir tanesi. Askerlik süresi 6 aydan az olan askerlerin %10’u için ihanet evlilikte bir sorun olarak gözükürken, Irak’ta görev yapan askerlerde bu oran %17 olarak tespit edildi.

Irak’taki görevinin ardından travma sonrası stres bozukluğu teşhisi konulan Emekli Çavuş Coby Thomas, “Eşim ve kızımdan en çok duyduğum cümle ‘oraya gitmeden önceki Coby ile aynı kişi değilsin’ oluyor” dedi. “İnsanlar sizi bıraktıkları gibi bulma beklentisi içindeler, değişimlere hazır değiller.”

Emekli Hava Subayı Scott Shore ise pek çok farklı yerde geçen 19 yıllık askeri kariyerinden geriye kalan şeyin travma sonrası stres bozukluğu olduğunu ifade etti. Shore’un son görevi 2004 yılında Irak’ta, Anbar eyaletindeki Sünni bölgesinde idi.

Orduda daha önce üç kez Irak’taki askerlerin akıl sağlığı ile ilgili araştırma yapılmıştı ancak bu araştırma deniz kuvvetleri askerlerini de içeren ilk çalışma oldu. Öte yandan öncekilerden farklı olarak bu sefer etiğe dair sorular da soruldu. Araştırmacılar, Şubat’a kadar Irak’taki başkomutanlık vazifesini yürüten General George W. Casey’nin neden görevinden alındığı hakkında ise bir bilgi vermiyor. General Casey, 2005 Kasım’ında Irak’ın Hadita kentinde Amerikan Deniz Kuvvetleri askerleri tarafından 24 sivilin öldürülmesi olayının ortaya çıkmasına rağmen komutanları hakkında herhangi bir soruşturma açmaya gerek görmemişti.

Askeri yetkililer, 2004 ilkbaharında patlak veren Ebu Gureyb skandalının ve Hadita’daki sivil ölümlerinin ardından birliklerin etik konulardaki duyarlılığını artırmayı amaçladı.

Deniz subaylarının çoğunluğunun birlik içerisinde yanlış bir şeyler yapıldığında asker arkadaşlarını rapor etmeyeceğini gösteren araştırma bölgedeki Deniz Kuvvetleri’nde sağlık başkomutanlığı görevinde bulunan Amiral Richard R. Jeffries’e sorulduğunda temkinli bir cevap alıyoruz: “Ben Deniz subaylarımızın bu konuda duyarlı olduğunu biliyorum. Onlar da farkındalar ki ortada bir problem olduğunda bu bizi rahatsız eder.”

Pollock, Kasım ayında tamamlanan rapora cevaben ordunun etik askeri değerler, intiharı önleme, savaş etiği ve kişisel sağlık bilinci gibi konular üzerinde özenle durması ve askerleri buna göre eğitmesi gerektiğini söyledi.


(WP, 5 Mayıs 2007, Thomas E. Ricks – A. Scott Tyson)

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu