Yunanistan’ın İlk Resmi Camisi

Sol görüşlü hükümet, Atina’nın artan Müslüman nüfusuna ibadethane açılmasını öngören planı destekliyor

AtinaYunanistan, on yıllardır komşusu Türkiye ile süregelen endişe verici ilişkisi bahane edilerek yapılan itirazlardan sonra, Atina’da ilk resmi cami yapımını onaylama noktasında en önemli adımı attı.

Yunanistan’ın en yüksek düzey mahkemesi, Danıştay, bu ay içinde caminin yapım başvurusuna itiraz eden yerel bir sakinin itirazını red ederek, yapım izninin yolunu açtı.

İmar, şimdi prosedürel onaylar için çevre ve işleri bakanlığına gidiyor, ancak bu süreç haftalar alabilir ya da Yunan bürokrasisi sonuçlandırana değin bir yıldan fazla sürebilir.

Ortadoğu’dan gelen mülteciler, hali hazırda geçtiğimiz on yıldan beri Pakistan, Afganistan ve diğer Asya ülkelerinden gelen göçmenler nedeniyle yükselişte olan Müslüman nüfusu, başkentte daha da  arttırdı.

Göçmen karşıtı faşist Altın Şafak hareketinin yükselişinden bir kaç yıl sonra, Başbakan Alexis Çipras’ın liderliğindeki sol görüşlü hükümetin hakimiyetinde siyasi atmosfer değişti. Hükümet cami planını destekliyor ve 1 milyon euro maliyetindeki yapım masrafını karşılamayı planlıyor.  

Atina merkezli iletişim danışmanlığı STR’de siyasi analist olan John Dimakis, “Mülteci krizi, yapılacak cami konusundaki baskıyı arttırdı” dedi.

Atina’nın batısındaki Elaionas bölgesinde kamu arazisine yapılması planlanan cami, düşük yükselikte-minaresiz ve 350 kişilik bir kapasitesi olacak.

Üst düzey hükümet yetkilisine göre, Atina yaklaşık 200.000 Müslüman’a ev sahipliği yapmasına rağmen, Avrupa Birliği içerisinde ibadet amaçlı caminin bulunmadığı birkaç başkentten birtanesi.

Şimdiye dek, Müslümanlar resmi olmayan şahsi ev, bodrumlar ve terkedilmiş depo gibi yerlerde ibadetlerini yerine getirdiler. Yunan hükümeti, Atina ve çevresinde resmi olmayan 70-80 kadar caminin var olduğunu tahmin ediyorlar. Bu amaç için kullanılan dört alana lisans verildi, ancak hiçbiri cami değil. Yunanistan’da dini ibadetin gerçekleştiği ibadethaneler izne tabi.

Yerel Müslüman yerleşimciler mahkemenin cami kararını memnuniyetle karşıladı, ancak caminin Atina’nın Müslüman nüfusunun büyüklüğüne ve çeşitliliğine yetecek kadar büyük olup olmayacağı soruları varÜst düzey yetkiliye göre, Yunan hükümeti caminin hem Şii hem de Sünni Müslümanlara hizmet etmesini amaçlıyor.

Yunanistan Şii Cemaati sözcüsü Taher Alizadeh, “Küçük ve bizim ihtiyacımızı gerçek anlamda karşılamıyor” dedi. Taher, Şii cemaatinin dini bayramlarda 1500 kadar  kişiyle ibadet için toplandığını söyledi.

Crete Üniversitesi’nden sosyolog Athena Skoulariki’ye göre, Atina’da cami inşasına karşı  uzunsüren popüler(halk) ve siyasi direniş, kısmen, Yunanistan’ın komşusu ve eski hakimi(sömürgecisi) Türkiye ile yaşadığı gerilimler tarihinden kaynaklanıyor.

Skoulariki, “Yunanistan’ın Osmanlı’ya karşı verdiği bağımsızlık savaşından bu yana, Yunan ulusal kimliği İslam karşıtlığı şeklinde kuruldu” dedi.

Yıllarca, çoğunluğunu Yunan Ortodox Hristiyan cemaatinin oluşturduğu birçok insan, yapılacak bir caminin Yunan kültürüne zarar vereceğini ve Türkiye’ye verilmiş siyasi bir ayrıcalık gibi görüleceğini söylediler. İki ülke hala çözülemeyen sınır sorunlarına sahip.

Yunanistan, on yıl önceye kadar, Türkiye yakınında kuzeydoğu bölgesinin dışında birkaç Müslüman yerleşim alanına sahipti.

Yunanistan eski eğitim bakanı, aynı zamanda dini işlerle de ilgilenen, Anna Diamantopoulou, Atina’da “Caminin gerçekten ihtiyaç olmadığına yönelik bir inanç vardı” dedi.  

Geçtiğimiz on yıldan beri gelen Müslüman göçmen  dalgası resmi bir ibadethaeye olan ihtiyacı arttırdı, ancak bazı tepkileri de tetikledi. Diamantopoulou, “Müslüman nüfusu arttı, daha sonra yabancı düşmanlığı başladı” dedi.

Popülaritesi, Yunanistan’ın borç krizinden ve ekonomik bunalımından sonra artan aşırılıkçı Altın Şafak partisi, planlanan cami yapımına tüm gayretiyle karşı çıkıyor.  Destekçileri, Asyalı göçmenlere uyguladığı şiddet ile kötü üne kavuşmuştu.

Ancak, 2015’te Alexis Çipras’ın liderliğindeki sol görüşlü Syriza’nın seçilmesi ve Suriye’deki savaştan kaçan mültecilerin sayısındaki artış, ibadethaneye duyulan ihtiyaca karşı daha açık bir tutum benimsenmesine neden oldu.

Yunan hükümeti, Türkiye’nin Ege kıyılarından yola çıkıp Ege Denizi’ni aşarak kıyılarına ulaşan mültecileri hoş karşılıyor ve onların entegrasyonunu amaçlayan bazı adımlar atıyor. Şimdilik ülkede 57.000 mülteci var, ve hükümet yetkilileri onların ülkede uzun dönemli kalmasını bekliyorlar. Göçmen yasasında son değişiklikler yapılarak, mültecilere ülkede çalışma izni verildi.

Geçmişte bazı önemli isimlerinin güçlü şekilde Atina’da yapılacak bir camiye itiraz ettiği Yunan Ortodox Kilisesi, şimdi resmi olarak cami yapımını destekliyor. Sözcü Haris Konidaris, Yunan Kilisesi’nin Müslümanların kendi ibadet yerlerine sahip olmasının anayasal hak olduğuna inandığını söyledi.

Konidaris, Sünni ve Şiiler arasında yaşanabilecek muhtemel çatışmalar ve ibadethanenin kontrolü konusundaki kaygıların bazı “güçlü” çekincelere neden olduğunu söyledi.

Camiye verilen  siyasi ve adli desteğe rağmen, Yunanistan’ın yavaş işleyen bürokrasisi yapım sürecini yavalşatabilir.  

Yunan hükümeti yetkilisi, “İlk dozer altı ay içinde çalışmaya başlayabilir ancak bürokrasiye bağlı olarak şimdiden sonra iki yıl da sürebilir. Korkumuz, bunun proje önündeki en büyük engel olması” dedi.

Çeviren (Tam Metin): Cemal Taşpınar

(WSJ,STELIOS BOURAS, Greece Moves Toward Approving First Official Mosque, 26 Temmuz  2016)

Çeviren: 

Cemal Taşpınar

Bülten Aboneliği

 
 

İletişim

Sinan Paşa Mah. Şehit Asım Cad. No:2 Koç Han Kat:4 Beşiktaş/İstanbul
Tel & Fax:+90 212 259 2045
Email: surecanaliz@surecanaliz.org