Türkiye’nin Musul Talepleri

Türk hükümeti kuzey Irak’taki Sünni müttefiklerinin operasyonda yer alması için baskı yapıyor.

Daeş’i Irak’ın Musul şehrinden söküp aymaya yönelik planlar, Türkiye’nin kendi müttefiklerini de dâhil etmeleri için Birleşik Devletler ve Irak’a baskı yapmasıyla beklenmedik şekilde düğümlendi.

Türkiye’nin eğittiği Sünni gücün de dahil edilmesine için Ankara’nın talebi zaten farklı kesimlerden Iraklı savaşçıların oluşturduğu Daeş’e karşı savaşta bir dönüm noktası olabilecek bu zoraki ittifakın parçalanma riskinin doğuruyor.

Iraklı yetkililere göre, Türkiye’nin Bağdat’a baskısı Musul savaşında daha fazla rol almak isteyen etkili, rakip Şii militanlarından yeni taleplerin gelmesine neden oldu. Böylece hassas savaş planı müzakerelerinde bozuldu.

Tarihi ve zengin bir ticaret merkezi olan ve 1,5 milyon kişiye ev sahipliği yapan Musul, Daeş’in kontrol ettiği en büyük şehirdir. Şehrin ehemmiyeti, Irak’ın zoraki bir araya gelmiş farklı kesimlerden savaşçıların arasındaki rekabeti ayyuka çıkarıyor.  Irak çapında siyasi nüfuzlarını genişletme arayışındaki Kürt ve Şii güçleri, terör örgütüne yönelik son savaş sayılan bu mücadele yer kapmak için birbiriyle yarışıyor.

Ve bu ihtilaf Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Irak Başbakanı Haydar el İbadi arasındaki şahsi düşmanlığa dönüşerek bambaşka bir boyut kazandı. Her iki lider de bu hafta boyunca sert ifadeler kullanırken, Birleşik Devletler farklılıkları bir kenara bırakmaları ve Daeş’e karşı olan savaşa odaklanmaları çağrısı yaptı.

Çarşamba günü Erdoğan Sünni müttefiklerini küresel güç oyunlarının tekeri altında ezilmekten koruyacağına söz verdi ve mezhepsel husumetlerin bölgeyi kan gölüne çevirebileceğine dair ikazda bulundu.

Bu ihtilafın merkezinde Irak’ın kuzeyindeki bir askeri üste bulunan ve Türk güçleri tarafından eğitilen 3000 Sünni savaşçı bulunuyor. Bağdat’taki bazı yetkililer Ankara hükümetinin Sünni kabile güçlerini vekil olarak Kürt güçlerini sınırlamak ve bölgedeki etnik Türkmenleri korumak gibi kendi çıkarları doğrultusunda kullanacağına inandıklarını söylüyorlar.

Bir yıldan beri, Türkiye, Irak’tan birliklerini çekmesine yönelik Bağdat hükümetinin taleplerini şiddetle savuşturdu. Türkiye yıllardan beri ülkenin Kürt kesiminde Irak güçlerinin eğitimi için bulunuyor. Fakat geçen sene, Türkiye Musul yakınlarına gelerek varlığını Kürt bölgesinin dışına taşıdı.

Şii savaşçılar ve Kürt güçleri çevredeki kasabaları, köyleri ve dış mahalleri kontrol altına almak için anlaştı. Fakat şimdi ise Iraklı yetkililere göre durum bir hayli çetrefilli. Yani Irak’ın Şii güçleri ve Irak federal polisindeki taraftarları, Türkiye’nin eğittiği Sünni güçlerin zaten zayıf olan ittifakta yer aldığı takdirde daha fazla bir rol üstlenmek için talepte bulunduklarını söylüyorlar.

En etkili Şii milisler Türk askerlerinin geri çekilmediği takdirde saldırılacağı tehdidinde bulundu.

Türkiye, Musul savaşı esnasında hava desteği önerisinde bulundu.

İsmini açıklamayan iki Pentagon yetkilisi, bu diplomatik krizin Musul operasyonunu geciktirebileceğini düşünmediklerini söylediler.

Kıdemli bir savunma yetkilisi, ‘Tüm operasyonlarda siyasi sıkıntılar yaşanır ve bu operasyon bundan muaf değil. Tüm bu problemleri detaylı bir şekilde ele alıyoruz ve bunların herhangi birinin Musul planlarımızı sekteye uğratacağına dair bir belirti yok.’ dedi.

Perşembe günü Erdoğan İbadi’ye ‘yerini bil’ ve Türkiye’nin operasyonda rol oynamasına izin ver dedi.

Konuşmasında Erdoğan, ‘Benim seviyemde değilsin, Bağdat’tan atıp tutmanın bizim için bir ehemmiyeti yok.’ dedi.

Mukabilinde İbadi, Erdoğan’ın Temmuz ayındaki başarısız darbe için halkı cep telefonuyla sokağa davet etmesiyle dalga geçti:

‘Bizler senin düşmanın değiliz ve topraklarımızı kararlılığımızla geri alacağız, video çağrılarıyla değil.’

Çeviren: Süreç Analiz

 (Wall Street Journal, Turkey’s Demands Complicate Battle Plan to Retake Mosul From Islamic State, 12 Ekim 2016)

Bülten Aboneliği

 
 

İletişim

Sinan Paşa Mah. Şehit Asım Cad. No:2 Koç Han Kat:4 Beşiktaş/İstanbul
Tel & Fax:+90 212 259 2045
Email: surecanaliz@surecanaliz.org