Türk Birlikleri Suriye’ye Girdi

Haftasonunda, bir grup Türk birliği ve zırhlı araçları Suriye sınırının 20 mil içerisine doğru harekete geçti. Gecenin ilerleyen saatlerinde, birlikler ve araçlar türbeye yaklaştı, kısa bir dua seramonisi düzenleyip; türbenin parçalarını ve kutsal emanetleri bulundukları yerden aldılar. Daha sonra türbenin yanında dalgalanan Türk bayrağını indirerek, türbeyi yıktılar.

Suriye savaşının arasında, Süleyman Şah, 12. yüzyıl savaşçısı ve ilk Osmanlı padişahının babası, türbesinin ilginç hikayesi çok küçük bir öneme sahip. Suriye hükümeti, haftasonu yapılan operasyonu ‘’çirkin bir saldırı’’ olarak nitelendirdi ancak Suriye hükümeti, ülkenin kuzeyinde kontrolü isyancı güçlere ve Kürt milislere kaptırmış durumda.

Türkiye için onyıllardır kontrol altında tutulan türbenin taşınması geç kalmış bir hareketti. WordlViews türbenin önemini Eylül ayında ele almıştı:

Yüzyıllardır Fırat Nehri’nin kenarında bulunan Süleyman Şah türbesi, modern tarihin Suriye’sinde yer alıyor ancak Türkiye sınırına 20 milden daha az bir mesafede. Ayrıca bu toprak, teknik olarak Türk toprağı statüsünde: Osmanlı atasının türbesi, Türkiye’nin 1921’de, daha sonra Suriye’de kolonyal yönetim kuracak olan, Fransa’yla yaptığı anlaşma sonucunda Ankara’nın yönetimine bırakılmıştı. Türbenin Fırat üzerinde yapılan baraj çalışmasıyla taşındığı 1970lerden beri, Türk birlikleri türbeyi korumak için burada konuşlandırıldı.

Türbe üzerindeki anlaşmalar bir çok koşulda tarihe ilginç dipnotlar olarak düşüldü. Ancak şimdilerde bu durum Suriye savaşının en yoğun ve sert yaşandığı cephelerden birindeki savaşın kalbinde yer alıyor. Türbe, İslam Devleti’nin aşırılıkçı savaşçılarının Suriyeli Kürt milisler tarafından kovulduğu sınır kenti Kobane’den çok uzakta değil.

Geçtiğimiz yıl, İslam Devleti milislerinin türbeyi kuşatarak Türk güvenlik birimlerini rehin aldığı yönünde söylentiler vardı. Durumun hassasiyeti, o dönemde, Türkiye’nin İslam Devleti’nin Türkiye sınırındaki ilerleyişiyle mücadeledeki sınırlı rolü üzerine yapılan açıklamaları başlatmıştı. Diğer bir sebep de Türkiye’nin ‘’terörist’’ örgüt olarak gördüğü ayrılıkçı Kürt örgütüyle bağları bulunan Suriye Kürt fraksiyonunu tam anlamıyla destekleme noktasındaki açık isteksizliği.

Ancak geçtiğimiz haftalarda İslam Devleti savaşçılarının Kobane’den geri çekilmesinin ardından, Suriyeli Kürt milisleri, Türkiye’nin geçiş rotasını korunaklı bir hale getirererek; Türkiye türbeye yanaştı, burada konuşlandırılmış 38 Türk askerine yardım etti ve türbeyi tahliye etti. Türbenin içeriği şimdi sınıra yakın, Halk Koruma Birlikleri(YPG) diye bilinen Suriye’li Kürt örgütünün kontrol ettiği bir yere yerleştirildi.

Bu işbirliği önemli bir anı işaret ediyor. Türkiye 30 yılını, Türkiye’nin, Irak ve Suriye sınırlarında bulunan Kürt isyancılara mücadeleyle geçirdi. YPG ile yapılan koordinasyon geçmişten gerçek bir kopuş anlamına geliyor. Geçtiğimiz yıl, Türkiye, Kobane’de savaşan Kürt milisleri güçlendirmek için koridor açılması fikrine ayak diremişti, Birleşik Devletler’in savaşan YPGli birliklere havadan silah yardımı yapmayı seçmesiyle oldukça sinirlenmişti.

Bu hareket aynı zamanda Ankara’nın, Suriye’li Kürtlerin egemen olduğu Suriye’nin kuzeydoğusundaki fiili durumu biraz da pragmatizmle birlikle yeniden düşünmesi fikrini ortaya atıyor. YPG ve onun siyasi kanadı olan Demokratik Birlik Partisi, Suriye Kürdistanı’nın kalbi olan Rojava için özerklik arıyorlar.

Türkiye’den ünlü bir Kürt siyasetçi al-Monitor’a yaptığı açıklamada, ‘’Bu durum, Kürt Rojava kantonlarının Türkiye sınırının güvenliğinde oynyacağı rolü gösteren bir dönüm noktası olabilir’’ dedi.

Ancak çok fazla bir değişim hala muhtemel değil. Türkiye, İslam Devleti’ni ve bölgedeki isyancı Kürt milliyetçiliğini dengeleme çabalarıyla hassas bir oyun oynuyor. Atılan küçük adımlara rağmen umut var ve Economist’in belirttiği gibi, ‘’bu durum, Türkiye’nin uzun süredir ertelediği kendi Kürtleriyle barışma sürecine yardım edecek.’’ 

En azından, Süleyman Şah’ın kemikleri huzura kavuşacak.

Çeviren (Tam Metin): Cemal Taşpınar

(WP,Ishaan Tharoor,Why Turkish troops entered Syria to reach a medieval tomb, 23 Şubat 2015)

Çeviren: 

Cemal Taşpınar

Bülten Aboneliği

 
 

İletişim

Sinan Paşa Mah. Şehit Asım Cad. No:2 Koç Han Kat:4 Beşiktaş/İstanbul
Tel & Fax:+90 212 259 2045
Email: surecanaliz@surecanaliz.org