Kürtler Güvenli Bölgenin Dışında Tutuluyor

Anlaşma, Ankara’ya yeniden güvence verilmesi anlamına geliyor

İSTANBULBirleşik Devletler ve Türkiye, İslam Devleti milislerinin Suriye’nin kuzeyinde önerilen güvenli bölgeden sürülmesinin Kürt savaşçılara hareket alanı sağlamaması konusundaki planlarla, Ankara hükümetinin güvenliğini yeniden tahsis edecek bir anlaşmaya vardılar.

Her iki ülkeden yetkililer, Türkiye’nin İslam Devleti’ne karşı savaşta Birleşik Devletler ile işbirliğini arttırma kararından kaynaklı tartışmanın detaylarını Pazartesi günü açıkladılar.

Birleşik Devletler destekli koalisyon geçtiğimiz yıldan bu yana, İslam Devleti’ne karşı en etkili kara gücü olduğunu kanıtlayan Suriye’nin kuzeyindeki Kürt YPG milislerine destek olmak için sayısız hava saldırısı düzenledi.

Ancak Birleşik Devletler müttefiki Türkiye hükümeti’nin on yıllardır süren çatışmalarda kendi Kürt nüfusuyla arası açıldıTürkiye, Suriye’nin kuzeyinde Türkiye sınırı boyunca yeni Kürt devletinin temellerini attığı endişesiyle YPG ile birlikte çalışmaya karşı direniyor.

İki hafta önce Türkiye, Suriye’de bulunan İslam Devleti’ni hedef alan hava saldırıları başlatmayı ve Birleşik Devletler’e de kendi topraklarındaki üsleri aynı amaçla kullanmak için ilk kez izin vermeyi kabul etti. Türkiye’nin ısrarıyla, Birleşik Devletler hava saldırılarını İslam Devleti’nden temizlenmiş  ve ılımlı Suriyeli muhalifler tarafından kontrol edilen sınır hattı için kullanmayı kabul etti.

Dört yıl önce Suriye savaşı başlamadan, ülkenin Kürt nüfusu kuzey sınırı boyunca yayılmış olan 3 yerleşim alanında yoğunlaşmıştı. Geçtiğimiz yıl içinde, Kürtler, özellikle sınır kasabası Kobane’de İslam Devleti ilerlemesini geri püskürtmek için ayaklandılar.

Savaş Çalışmaları Enstitüsüne göre, İslam Devleti’ne karşı mücadeleyle gelen toprak kontrolünü izleyecek şekilde YPG ilerlemeleri, Kürt güçlerine Suriye topraklarında savaştan önceki duruma göre çok daha fazla otorite kurma izni verdi. Birleşik Devletler asker kaynaklarına göre, geçtiğimiz aylarda Birleşik Devletler destekli hava saldırılarıyla YPG güçleri İslam Devleti savaşçılarını Suriye’nin kuzeyinden Delaware büyüklüğünde bir alan kadar -2.000 mil kare- sürdü.

Rejim güçleri Kürt bölgelerinden çekildiğinden beri, Suriyeli Kürtler bölgede bağımsızlık isteklerini ateşleyecek şekilde özerklik elde ettiler. Kürtler kendi yönetimlerini ve savunma güçlerini kurarark üç Kürt kantonunun sorumluluğunu almaya başladılar. Bu yaz içinde YPG’nin Tel Abyad kentinde İslam Devleti’ne yönelik zaferi üç Kürt kantonundan ikisini ilk kez fiziksel şekilde bağlama fırsatı verdi.

Suriyeli Kürt milisler, diğer tarafı İslam Devleti tarafından kontrol edilen, Fırat Nehri’nin doğu sahiline kadar ilerlediler. Birleşik Devletler ve Türkiye’nin kurmak istediği sınır hattı, Fırat Irmak’ının batısnda kalıyor.

YPGli liderler Pazartesi günü yaptığı açıklamada, IŞİD ya da  ILİD diye de bilinen İslam Devleti’ne karşı mücadelede ,Birleşik Devletler önderliğindeki koalisyon güçlerini ve Özgür Suriye Ordusu gibi ılımlı muhalif örgütleri de içerecek şekilde, müttefiklerle yakın işbirliği içinde olabileceklerini söylediler.

Ancak YPG liderleri, Fırat’ı geçmemek üzere bir tahahhüdde bulunmadıklarını söylediler.

Kobane’de bulunan üst düzey Kürt yetkili İdris Nassan, ‘’İlk plan, Fırat Nehri’nin doğusunu IŞİD’den temizlemeden önce batı yakasını özgürleştirmek için harekete etmek. Ancak YPG, koalisyon güçleri kadar, içlerinde Özgür Suriye Ordusu’nun ve IŞİD’e karşı savaşan diğer grupların bulunduğu yerel güçlerle işbirliği içinde hareket ediyor’’ dedi.    

Pazartesi günü Türk bir yetkili, Birleşik Devletler ve Türkiye’nin düzenlediği hava saldırılarından Kürt güçlerin avantaj elde etmesini engellemenin, Türkiye’nin İslam Devleti’ne karşı verdiği mücadelede büyük rol oynayarak ‘’kırmızı çizgisi’’ni oluşturduğunu söyledi.

Kürt savaşçılarının batıya doğru daha fazla ilerleyişini engelleme hareketi, Amerika’nın Suriye’nin kuzeybatısında, rüştünü kanıtlamış olan Kürt milislerle çalışmasını sınırlıyor. Ve bu durum Birleşik Devletler ve Türkiye’yi, orada doğacak olan boşluğu doldurma noktasında alternatif bulma konusunda baskı altında bırakıyor.

Geçtiğimiz hafta El-Kaide bağlantılı militanların Suriye’de Birleşik Devletler destekli isyancılara saldırmasıyla savaş gücü daha belirgin hale gelirken, İslam Devleti karşıtı koalisyonun karşılaştığını zorluklar giderek artıyor.  Nusra Cephesi Amerika tarafından eğitilen savaşçıları tuzağa düşürdü, bazı önemli liderlerini kaçırdı ve grubun kendisine karşı etkili bir rakip olarak çıkmasına engel olacağının sözünü verdi.

Saldırılara karşılık olarak, Birleşik Devletler destekli koalisyon , Amerika tarafından eğitilen isyancıların Suriye’de saldırıya uğramasını engellemek amacıyla hava saldırıları düzenledi. Bu çatışmalar, Pentago’nun Suriye’de Kürt güçlerinin efektifliğini sağlayabilecek yeni güvenilir bir müttefik yaratmayı amaçlayan acemi girişimi için erken bir yenilgiye işaret ediyor.

İslam Devleti’ne yönelik yeni hava saldırılarına zamanlı olarak, Türkiye yasadışı ayrılıkçı grup PKK’nın kuzey Irak’ta yer alan kamplarını hedef aldı.

Ölümcül hava saldırıları, PKK’nın kırılgan barış sürecini tehdit edercesine Türk güvenlik güçlerine yönelik artan saldırılara cevaben gerçekleşti.

PKK, Suriye’deki YPG ile yakınen bağlantılı olsa da, Türkiye ve Birleşik Devletler ilkini terörist örgüt olarak nitelendirirken, ikincisini İslam Devleti’ne karşı mücadelede önemli müttefik olarak görüyor. (İkinci durum ABD için geçerli)

Türkiye’nin sınır hattı (güvenli bölge) kurmayı umut ettiği bölge etnik Türkmenler ve Araplarla dolu, ve Türk liderler Kürt savaşçıların bu insanları bölgeden süreceğinden endişe ediyor.

Türk yetkili, ‘’Bu durum kırmızı çizgimiz. İslam Devleti’nden temizlenmiş olarak kurulmak istenen bölgede neredeyse hiç Kürt yok. Konuyu zorlamak, bizim için kabul edilemez olan yeni bir etnik temizlik dalgasını tetikleyebilir’’ dedi.  

Birleşik Devletler yetkilileri bölgede YPG güçlerine güvenmeyeceğini yönelik Türkiye’ye garanti sunuyor ancak ihtiyaç doğması halinde bölgede Kürtlerle çalışmak için ufak da olsa bir hareket şansı arıyorlar.

Üst düzel bir Amerikalı yetkili, ‘’Operasyon alanlarının sınırları konusunda bir anlaşmamız mevcut. Ancak Türkiye, YPG’nin sınırda çok fazla yer elde etmesinden dolayı mutsuz’’ dedi.

Türk yetkili, hükümetin YPG’yi PKK’ya göre ‘’daha pragmatik ve gerçekçi’’ gördüğünü söyledi.

Ancak yine de yetkili, YPG’ye kırmızı çizgiyle mücadele etmemesi konusunda uyarı yolladı.

Türk yetkili, ‘’Onlar Türkiye’nin PKK’nın terörist saldırılarına nasıl yanıt verdiğini gördü. Türkiye’nin kırmızı çizgilerine nasıl yanıt verdiğini gördü. Bu durum YPG için bir tür caydırıcılık oluşturmalı’’ dedi.

Ayla Albayrak habere İstanbul’dan katkıda bulundu.

Çeviren (Tam Metin): Cemal Taşpınar

(WSJ,DION NISSENBAUM, U.S., Turkey Agree to Keep Syrian Kurds Out of Proposed Border Zone,3 Ağustos 2015)

Çeviren: 

Cemal Taşpınar

Bülten Aboneliği

 
 

İletişim

Sinan Paşa Mah. Şehit Asım Cad. No:2 Koç Han Kat:4 Beşiktaş/İstanbul
Tel & Fax:+90 212 259 2045
Email: surecanaliz@surecanaliz.org