Irak Yönetimi ve Kürtler Petrol Konusunda Anlaşmaya Vardı

BAĞDATIrak’ın merkezi hükümeti ve Kürdistan özerk bölgesi geçen Perşembe günüihracatlar ve bütçe ödemeleri üzerine geçici bir anlaşmaya vardılar. Anlaşma, hükümetin istikrarını tehdit eden keskin ihtilafı en azından geçici olarak yatıştırdı.

İhtilaf, bu yılın başında Kürt yetkililerin bölgelerinde üretilen petrolü, Irak Petrol Bakanlığı aracılığıyla değil de direk Türkiye’ye ihraç ederek Bağdat’ı kızdırmalarıyla başladı.

Bağdat’taki hükümet bu hareketi anayasaya aykırı ve Kürtlerin daha geniş bağımsızlık elde etmek için petrolü kullandığını öne sürerek şüpheli olarak nitelendirdi. Bu nedenle merkezi hükümet Kürdistan’a tahsis edilmiş ulusal bütçenin yüzde 17’sine tekabül eden payı bölgesel hükümetine göndermedi.

Perşembe günü imzalanan anlaşmayla birlikte, Kürtler Irak hükümetinin Kürtler tarafından ihraç edilen petrolün her gün 150 bin varilini merkezi hükümetin satmasına izin verecek, karşılığında ise merkezi hükümet kuzey Irak bölgesel yönetimine 500 milyon dolar ödeme yapacak.

Bu anlaşma uzun vadeli çözümler vadetmemesine rağmen, bazıları onu önemli bir adım olarak takdire şayan buluyor.

Irak maliye bakanı olan Kürt asıllı Hoşyar Zebari , ‘‘Ümit ediyoruz ki, bu, Bağdat ile Kürt yönetimi arasındaki tüm göze çarpan meselelerin üzerine gitmeye yönelik bir başlangıç noktası olacak’’ dedi.

Zebari, Kürt hükümeti ile Bağdat arasındaki bu ihtilafları çözme büyük bir aciliyet arz ettiğini, çünkü bu ülkenin, kısmen Irak ekonomisinden kaynaklanan son zamanlarda petrol fiyatlarındaki düşüş yüzünden bir ekonomik krizle yüzleştiğini söyledi. Bu durum Irak topraklarının yaklaşık olarak 3’te birini gasp eden İslam Devletine karşı savaştaki çabaları sekteye uğratabilirdi.

Bu geçici anlaşmanın sınırlarını vurgulayanlarda var.

Inside Iraqi Politics adlı haber bültenini yayınlayan siyasi risk analisti Kirk Sowell, ‘‘Satması için Irak hükümetine verilen petrolün miktarı olsa olsa Kürtlerin ihraç ettiklerinin maksimum yarısı kadardır. Ve 500 milyon dolar Kürdistan’ın merkezi hükümetten aylık olarak alması gerektiğinin sadece yarısına tekabül ediyor’’ diyor.

Bu geçici anlaşma Bağdat’ın Kürtlerin kendi petrollerini ihraç etmelerine izin vermeye devam edip etmeyeceğine ve kuzey Irak’taki zengin Kerkük petrol alanlarını kimin kontrol edeceği de dâhil olmak üzere daha büyük ve çetrefilli mevzulara değinmiyor bile. Bu alan, geçen yaz Irak hükümeti askerlerinin bölgenin kaderi açısından İslam Devleti’nin lehine çareyi kaçmakta bulduktan sonra tamamen Kürt denetimi altına girdi.

Obama yönetiminin birinci döneminde kıdemli bir dışişleri bakanlığı enerji yetkilisi olarak görev yapmış olan David Goldwyn iki tarafında karşılıklı ödün verdiğine dikkat çekerek‘‘Bu epey önemli bir gelişmenin işaretidir’’ diyor ve ekliyor:

‘‘Onlar burada bölgesel yönetimin petrol ihraç etme hakkıyla alakalı mevzuda geri dönülemez bir noktaya geldiler ve ayrıca onlar bölgesel yönetimin merkezi Irak bütçesine karşı yükümlülüklerini nasıl yerine getireceği ile alakalı çözümün ilerlemesini öngördüler’’ dedi.

Çeviren(Tam Metin): Serdar Yeşiltay

(NYT, Ben Hubbard, Iraq and Kurds Reach Deal on Oil Exports and Budget Payments, 13 Kasım 2014)

Çeviren: 

Serdar Yeşiltay

Bülten Aboneliği

 
 

İletişim

Sinan Paşa Mah. Şehit Asım Cad. No:2 Koç Han Kat:4 Beşiktaş/İstanbul
Tel & Fax:+90 212 259 2045
Email: surecanaliz@surecanaliz.org