Birleşik Kıbrıs Hayali Alt Üst Oldu

Uzun zamandır bölünmüş olan adanın liderleri arasında geçen konuşmalar, ayrı düşen yönetim ve sahiplik iddiaları sebebiyle uzlaşmaya varamadı.

Kıbrıs’ın yeniden birleşmesi üzerine anlaşmaya varmak için yapılan aylar süren müzakereler, kemikleşmiş uyuşmazlıklar sebebiyle başarısızlıkla sonuçlandı, bu sene içinde bir anlaşmaya varılmasına dair hayalleri de suya düşürdü.

İsviçre’deki tatil yeri Mont Pelerin’de gerçekleşen, bölünmüş Kıbrıs’ın liderleri ve Birleşmiş Milletler resmi görevlileri arasındaki görüşmelerin son basamağı, yönetim ve sahiplik iddialarındaki uzlaşmazlıkları aşamadı, bu durum adadaki Yunan ve Türk toplulukları arasındaki 42 yıllık bölünmeyi ortadan kaldırmak için yapılan evvelki çabaları da bozdu.

Kıbrıs hükümet sözcüsü Nicos Christodoulides, görüşmeler sonlandıktan sonra, “Bu ülkemiz için, iyi bir gece değil.” diye konuştu. “Sonuçtan hiç memnun değiliz.”

İki günlük müzakerenin ardından, salı günü başarısızlıkla sonuçlanan görüşmeleri, ilk etabı tekrar İsviçre’de olan beş günlük bir aşama takip etti. Görüşmeler, yaklaşık olarak bir- bir buçuk yıl önce başlayan uzlaşma çabalarının doğrultusunda bir anlaşmaya varma yönünde atılan son adımlardan biri olarak planlandı.

Müzakereye dahil olan tarafların dediğine göre, uyuşmazlığın çözümüne dair olasılık, bir kere daha ortadan kayboldu. Her iki tarafın yetkilileri de başka bir teşebbüsün daha olması yönünde bir belirsizlik olduğunu belirtti.

Türkiye ve Suriye’ye yakın olup, doğu Akdeniz’de bulunan Avrupa Birliği üyesi ada, güneyde Yunanlar, kuzeyde Türkler olacak şekilde 1974 yılından itibaren bölünmüş durumda. Yıllar süren sayısız görüşme turları hep başarısızlık ile sonuçlandı.

Adanın yeniden birleşmesinin güçlü destekçileri olan Kıbrıs Cumhuriyeti Devlet Başkanı Nicos Anastasiades ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, geçtiğimiz 18 ay boyunca uzlaşma için uluslararası bir ivme yaratmaya çalıştılar.

Her iki lider de 2016 yılının, anlaşmazlığı en sonunda çözmek için en iyi fırsatı sunacağı ve sorunlu bir bölgede bulunan adayı denge merkezine dönüştürmeyi sağlayacağı konusunda umutlarını yeşerttiler. Ancak, yeni bir federasyon altında ne kadar bölgenin Yunanlar ve Türkler için oluşturulan ayrı idari birimlere gideceği konusundaki anlaşmazlıkları arasında bir köprü kuramadılar.

Ada bölündüğünde mülk ve topraklarını kaybeden her iki taraftan insanların zararlarının nasıl tazmin edileceğine dair bir anlaşmaya da varılamadı.

“Çabalarına rağmen, müzakerelerin son aşamasının yolunu açacak olan toprak ayarlamasına ilişkin kriterler üzerinde gerekli uzlaşma sağlanamadı.” dedi Birleşmiş Milletler.
Toprak sorunlarına ilişkin bir anlaşma, Yunanistan, Türkiye ve 1974’ten beri ülkenin garantör gücü olan İngiltere arasında, adadaki güvenlik düzenlemeleri konusunda bir anlaşmaya varmak adına son bir zirve için kapı açabilirdi. 

Türkiye, parçalanmadan beri Türk azınlıkları koruyan askeri birliğini adada tutmak istiyor. Yunanistan ve Rum Kesiminin isteği ise bu ordunun gitmesinden yana.

Kıbrıslı liderler, uzlaşmanın, bazı hususlarda Avrupa ve Orta Doğu'yu ada yoluyla bağlayan yeni doğalgaz boru hatlarına izin vererek geniş ekonomik faydalar sağlayacağını umdu.

Kıbrıs ayrıca sularında, bir barış anlaşmasının kullanımına imkân vereceği doğalgaz rezervleri de barındırıyor. Türkiye, Kıbrıs’ın tek taraflı bir biçimde sondaj çalışmalarına başlaması halinde, defalarca deniz kuvvetlerini harekete geçirmekle tehdit etti.

Çeviren (Tam metin): Gaye Polat

(WST, Nektaria Stamouli, Hopes Dashed for Deal to Reunify Cyprus, 22 Kasım 2016)

Çeviren: 

Gaye Polat

Bülten Aboneliği

 
 

İletişim

Sinan Paşa Mah. Şehit Asım Cad. No:2 Koç Han Kat:4 Beşiktaş/İstanbul
Tel & Fax:+90 212 259 2045
Email: surecanaliz@surecanaliz.org