Birleşik Devletler’den Rakka Hazırlığı

Irak’ta saldırı başlarken, koalisyon IŞİD’i Rakka’dan da sürmek istiyor

İslam Devleti’ni Irak’taki kalesi olan Musul’dan atmak için yürürlüğe koyulan operasyon ile birlikte, Birleşik Devletler, aşırılıkçıların Suriye’deki fiili başkenti Rakka’yı geri almak için sınır boyunca bir güç oluşturmak için çalışıyor.

Geçtiğimiz haftlarada, Türkiye’nin, Suriye’deki Kürt liderlerin ve Birleşik Krallığın da içinde olduğu, İslam Devleti karşıtı koalisyonla toplantı yapan üst düzey Birleşik Devletler yetkilileri, Rakka’ya yakın zamanda yapılması planan saldırıyı başlatacak  anlaşmaya şeklini vermek için uğraşıyorlar.

Bu tür bir operasyon aşırlıkçıları Suriye kentinde sıkıştırarak, Irak ve Suriye’de bulunan kalelerini destekleme kabiliyetlerini sınırlamayı ve, kaçışları hem bölge için endişe yaratan hem de Avrupa için tehdit oluşturan militanların kaçış yollarını kapatmayı amaçlıyor.

Plan, Amerika’nın Suriye topraklarında Türkiye ve diğer müttefikleriyle birlikte çalışan ve Birleşik Devletler ve koalisyon hava saldırılarıyla desteklenen birkaç düzine Özel Hareket Kuvveti dışındaki sınırlı askeri rolü (kara gücü olarak) nedeniyle zorlaşıyor.

Bu durum Birleşik Devletleri, Türkiye ile Kürtler ve Kürt savaşçılar ile Arap Sünni güçler arasındaki güvensizlik tarafından zorlanan  “kin dolu” bir ittifaka güvenmek zorunda bırakıyor.

Birleşik Devletler, Başkan Barack Obama’nın görevi bırakacağı Ocak ayından önce İslam Devleti’ni felç edecek bir darbe vurmak için çabalıyor. Örgütün Suriye ve Irak’taki ana kalelerini ele geçirmek burada konuşlanan liderlik merkezini çatlatabilir, İslami Halifelik kurma iddialarından mahrum bırakabilir ve örgütün dünyanın diğer kısımlarında yer alan bağlantılarıyla koodine hareket etme yetisini kısıtlayabilir.

Bazı Birleşik Devletler yetkilileri, örgütün savaşçılarına ve Suriyeli isyancılara göre geçtiğimiz haftalarda düzinlerce IŞİDlinin yaptığı gibi, Musul’dan kaçan İslam Devleti savaşçıları Rakka’ya varmadan saldırıyı başlatmayı umuyorlar.

Türkiye’nin Birleşik Devletler’in Rakka operasyonunda Kürt öncülüğündeki güçleri kullanmasına karşı çıkması ve operasyona Arap isyancıların öncülük etmesini istemesi, Birleşik Devletler’in Rakka operasyonu planında anlaşmaya varmasını zorlaştırıyor.

Bazı Batılı yekililer Kürt öncülüğündeki güçlerin Arap çoğunluklu şehirdeki etnik çatışmayı arttırabileceğini ve Kürt öncülüğündeki bir saldırının halihazırda İslam Devleti’nin Arapları savaşçı olarak saflarına katmasına olanak sağladığını söylüyorlar.

Bu sırada Arap isyancılar başka yerde Suriye hükümeriyle savaşma çıkmazına saplanmış durumda. Birleşik Devletler yetkilileri, Türkiye’nin, son derece etkili Kürt savaşçıların yerini alacak Sünni Arap savaşçıları çabucak eğitip-donatabileceği konusunda şüpheliler.

Üst düzey Birleşik Devletler yetkilisi, “ Rakka üzerine gitmeyi, en azından onları orada sıkıştırmak için aciliyet olarak görüyoruz. Rakka’da bunu yakın zamanda yapmanın sonra yapmaktan daha önemli olduğuna inanıyoruz. Türkler aynı aciliyeti hissetmiyorlar.” dedi.

Birleşik Devletler tarafından desteklenen Irak ordusu, Pazartesi sabahı, ülkenin en büyük ikinci kenti ve İslam Devleti kontrolü altındaki en kalabalık şehir olan Musul’a operasyon başlattı. Irak’ta, Birleşik Devletler destekli koalisyon hava saldırıları düzenliyor, topçu atışıyla destek oluyor ve Musul savaşında özel Amerikan birlikleri Irak ordusuna yardım ediyor. Savaş planına göre, Kürt güçleri şehrin çevresini kurtarmasına yardımcı olurken, Sünni Arap güçlerin kentin merkezinde İslam Devleti’yle savaşması bekleniyor.

Birleşik Devletler yetkilileri Rakka için de benzer bir yaklaşım içinde. Şehir neredeyse üç yıldır İslam Devleti tarafından kontrol ediliyor ve burayı yurtdışındaki terörist saldırıları organize etmek için kullanıyorlar. Rakka’nın savaş önecesi nüfusu 250.000 civarıydı ve son yıllarda ülkenin savaştan zarar gören diğer kısımlarından gelenleri kabul ettiİslam Devleti, içlerinde Batılı esirlerin ve ağır silahların da olduğu, en değerli varlıklarını burada tutuyor.  

Suriye hükümeti ve Rusya da şehri geri almak için planları olduğunu söylediler, ancak onların hızı, Halep’te isyancılarla yaşanan çatışma nedeniyle durma noktasına geldi.  

Batılı yetkililere göre, Rakka’yı almak için tahminen 10.000 savaşçı gerekiyor.

Türk yetkililer, koalisyonun, Ankara’daki liderlerin ülkeye terör tehdidi  olarak gördüğü YPG ya da Halk Koruma Birlikleri diye bilinen Kürt örgütüne güvenmeden/dayanmadan savaşı başlatmasını beklemeyi tercih ettiğini söylüyorlar. Türkiye geçmişte de benzer koşulları öne sürmüştü ancak daha sonra Amerika’nın YPG ile koalisyonunu zımnen kabul etti.  

YPG’nin Rakka saldırısındaki rolü de görüşülmeli. Amerikalı yetkililer, Kürtler’in operasyona destek vermek için, Birleşik Devletler ve Türkiye’nin karşı çıktığı kuzey Suriye’de Rojava adı verilen özerk bölgenin kurulması için siyasi destek istediklerini söylediler.

Operasyona öncülük edebilecek Arap isyancıların yardımı alma planı da zorluklarla karşılaşıyor. En güçlü grup, Halep kırsalında Suriye hükümetiyle savaşmakla meşgulken, yüzlerce Türkiye destekli isyancı da Rakka’nın 100 mil batısında, kuzey Suriye’de İslam Devleti’yle zayıf bir savaş veriyor.  

Aşiret üyeleri ve anlaşmalara tanıklık eden Suriyeli isyancılara göre, Birleşik Devletler alternatif olarak Rakka’da bulunan aşiretlere ulaşıyor. Aşiret üyeleri, bu asker toplama girişiminin birkaç bin  kadar askerin toplanmasını sağladığını söylüyor.

Savaşçı toplayan bir aşiret üyesine göre, Türk ordusu, ülkenin güneyinde 1500 Suriyeliyi eğitiyor.

YPG, Suriye Demokratik Güçleri ya da SDF olarak bilinen milis koalisyonun omurgasını oluşturuyor. Birleşik Devletler SDF’yi Arap ve Kürtlerin kapsayıcı gücü olması hasebiyle övdü. Birleşik Devletler desteğiyle, SDF kuzey Suriye boyunca olan bölgeyi İslam Devleti’nden geri aldı.

Süreç içinde, SDF, neredeyse Türkiye’nin Suriye sınırında 565 mil uzunluğundaki bölgeyi kaplayan yarı özerk Kürt devletini şekillendirirken Arap sivilleri yerinden etti.

SDF’nin kazanımları, Arapların, evlerini Kürt güçlerinden korumak için İslam Devleti’ne katılımını teşvik ediyor.  

Birleşik Devletler, Birleşik Krallık ve Fransa’dan bazı yetkililer, Rakka’ya yönelik Kürtler önderliğindeki bir saldırının, çoğunluğu Arap şehirlerinden olmak üzere, İslam Devleti’ne asker kazandıracağı endişesinin varlığından bahsediyorlar.   

Geçtiğimiz aylarda şehirden kaçmayı başararak Türkiye’ye gelen bir Rakkalı’ya göre, İslam Devleti Rakkalıları SDF’nin Arap vatandaşlara karşı ihlallere kalkışacağı ve onları şehirden kovacağı şeklinde uyarıyor. Bir Fransız diplomat, Rakka’da İslam Devleti’ne katılan yüzlerce yeni savaşçının Kürtlerin toprak hırslarından korktuğunu söyledi.

SDF’nin bazı Arap birlikleri örgütün içindeki Kürt dominasyonuna karşı çıkmaya başladı. SDF’nin içinden Liwaa Tahrir Raqqa adındaki bir Arap fraksiyonu, geçtiğimiz ay Kürtlerin Arap sivillere yönelik giriştiği ihlalleri öne sürerek örgütten ayrıldı.

SDF sözcüsü Ahmad Hisso Araj, örgüt tarafından yanlışlar yapıldığı iddiasını reddediyor.

—Nour Alakraa Berlin’den, Noam Raydan Beyrut’tan ve Paul Sonne Washington’dan bu makaleye katkı sundular.

 

Çeviren (Tam Metin): Cemal Taşpınar

(WSJ, MARIA ABI-HABIB in Beirut and  DION NISSENBAUM, U.S. Builds Force to Retake Islamic State’s Syrian Headquarters, 19 Ekim 2016)

Çeviren: 

Cemal Taşpınar

Bülten Aboneliği

 
 

İletişim

Sinan Paşa Mah. Şehit Asım Cad. No:2 Koç Han Kat:4 Beşiktaş/İstanbul
Tel & Fax:+90 212 259 2045
Email: surecanaliz@surecanaliz.org